LỐI SỐNG ÍT VẬN ĐỘNG - MỘT NGUY CƠ ÂM THẦM ĐỐI VỚI SỨC KHOẺ NGƯỜI CAO TUỔI

Trong tiến trình phát triển của xã hội hiện đại, vấn đề chăm sóc và bảo vệ sức khỏe người cao tuổi ngày càng trở thành mối quan tâm lớn, không chỉ của mỗi gia đình mà còn của toàn xã hội. Bên cạnh những yếu tố về điều kiện y tế, chính sách an sinh và môi trường sống, lối sống của người cao tuổi giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc quyết định chất lượng cuộc sống khi tuổi đời ngày một cao. Thực tiễn cho thấy, lối sống ít vận động đang nổi lên như một nguy cơ âm thầm nhưng đáng lo ngại, tác động trực tiếp và lâu dài đến sức khỏe thể chất cũng như tinh thần của người cao tuổi.

Một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng này bắt nguồn từ quan niệm phổ biến cho rằng người cao tuổi cần nghỉ ngơi nhiều, hạn chế vận động để “giữ sức”. Quan niệm tưởng chừng hợp lý ấy, nếu không được nhìn nhận một cách khoa học, lại vô tình đẩy người cao tuổi vào vòng xoáy của sự thụ động và phụ thuộc. Khi vận động bị cắt giảm, các chức năng sinh lý vốn đã suy giảm theo quy luật lão hóa càng nhanh chóng xuống cấp, khiến cơ thể mất dần khả năng thích nghi và tự phục hồi.

Trên phương diện y học, nhiều nghiên cứu đã khẳng định rằng việc thiếu vận động làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh mạn tính thường gặp ở người cao tuổi như tăng huyết áp, tim mạch, đái tháo đường, loãng xương và thoái hóa khớp. Không vận động khiến hệ cơ – xương suy yếu, sức bền và khả năng giữ thăng bằng giảm sút, từ đó làm tăng nguy cơ té ngã và chấn thương, vốn là những tai biến có thể để lại hậu quả nặng nề đối với người cao tuổi. Đáng lưu ý hơn, khi cơ thể rơi vào trạng thái ít vận động kéo dài, quá trình lão hóa không chỉ diễn ra ở thể chất mà còn lan sang hệ thần kinh và tâm lý.

Thực tế đời sống cho thấy, không ít người cao tuổi vì ít vận động mà dần thu hẹp không gian sinh hoạt của mình trong bốn bức tường gia đình. Sự hạn chế tiếp xúc xã hội, thiếu các hoạt động giao lưu, sinh hoạt tập thể khiến tinh thần trở nên uể oải, tâm lý dễ rơi vào trạng thái cô đơn, buồn chán. Trong bối cảnh đó, nguy cơ trầm cảm và suy giảm trí nhớ ở người cao tuổi ngày càng gia tăng, đặt ra những thách thức không nhỏ đối với công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Cũng cần nhìn nhận rằng, lối sống ít vận động của người cao tuổi không hoàn toàn xuất phát từ bản thân họ. Trong nhiều gia đình, sự chăm sóc quá mức của con cháu, dù xuất phát từ tình thương, lại vô tình tước đi cơ hội vận động và rèn luyện của người già. Việc “làm thay” mọi sinh hoạt, từ những công việc nhỏ nhất, lâu dần khiến người cao tuổi mất đi cảm giác chủ động, tự tin, đồng thời hình thành tâm lý ỷ lại và phụ thuộc. Đây là một thực tế cần được nhìn nhận thẳng thắn để có những điều chỉnh phù hợp trong cách chăm sóc người cao tuổi hiện nay.

Vận động, đối với người cao tuổi, không phải là những hoạt động gắng sức hay đòi hỏi cường độ cao, mà là sự duy trì đều đặn các hình thức rèn luyện phù hợp với thể trạng và điều kiện sức khỏe. Việc đi bộ hằng ngày, tập dưỡng sinh, thái cực quyền, tham gia các hoạt động sinh hoạt cộng đồng không chỉ giúp duy trì thể lực, làm chậm quá trình lão hóa mà còn góp phần nâng cao đời sống tinh thần, tạo niềm vui và ý nghĩa trong cuộc sống thường nhật. Quan trọng hơn, vận động giúp người cao tuổi giữ được sự độc lập cần thiết, tiếp tục khẳng định vai trò và vị trí của mình trong gia đình và xã hội.

Thấu hiểu điều đó, Lotus Care chủ động kiến tạo các sân chơi, khuyến khích người cao tuổi vận động một cách tự nhiên và hứng thú. Những trò chơi nhẹ nhàng như ném bóng, đánh cầu lông, đi bộ nhóm hay các bài tập dưỡng sinh đã trở thành nét sinh hoạt đặc trưng tại Lotus Care vào mỗi buổi chiều. Những khoảnh khắc vận động cùng nhau không chỉ giúp duy trì thể lực, nâng cao tinh thần mà còn tạo nên không khí sinh hoạt sôi nổi, đầy sức sống, nơi mỗi bước chân đều trở thành biểu tượng của sự khỏe mạnh và niềm vui tuổi già. Đây cũng là một minh chứng sống động cho việc vận động đúng cách có thể trở thành “liều thuốc” nâng cao chất lượng cuộc sống người cao tuổi.

Khi nắng chiều vàng ươm còn vương trên vạn vật, người cao tuổi lại tụ họp tham gia vận động nhẹ nhàng như một thói quen. Ảnh: Hằng Nguyễn.

Một trong những được người cao tuổi lựa chọn là Cầu lông. Theo bà Hoàng Hà, chơi cầu lông mục đích chính là làm cho mình khoẻ mạnh, hạnh phúc và đó là thuốc quý nhất cho tâm hồn. Ảnh: Hằng Nguyễn.

Chơi ném bóng vào thùng rất tốt cho sức khỏe của người cao tuổi, không chỉ giúp rèn luyện sự phối hợp tay-mắt mà còn mang lại sự dẻo dai cho khớp tay. Ảnh: Hằng Nguyễn.

Trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số, việc xây dựng một lối sống tích cực, chủ động cho người cao tuổi cần được xem là một nhiệm vụ có ý nghĩa lâu dài. Điều này đòi hỏi sự thay đổi nhận thức từ mỗi cá nhân, gia đình đến cộng đồng và các cơ quan chức năng. Chăm sóc người cao tuổi không chỉ dừng lại ở việc bảo đảm ăn uống, thuốc men, mà còn là tạo điều kiện để họ được vận động, được tham gia đời sống xã hội, được sống khỏe mạnh và có chất lượng.

Lối sống ít vận động có thể không gây ra những hệ lụy tức thì nhưng lại âm thầm bào mòn sức khỏe người cao tuổi theo năm tháng. Nhận diện đúng và chủ động phòng ngừa nguy cơ này chính là một trong những giải pháp căn cơ nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống cho người cao tuổi, góp phần xây dựng một xã hội nhân văn, nơi mỗi người đều được sống khỏe, sống có ích và sống trọn vẹn ở mọi giai đoạn của cuộc đời.