HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH HƯU TRÍ, MỞ RỘNG DIỆN BAO PHỦ AN SINH XÃ HỘI

Trong tiến trình triển khai Luật Bảo hiểm xã hội 2024, những quy định mới về chế độ hưu trí áp dụng từ năm 2026 đang thu hút sự quan tâm của đông đảo người lao động. Việc điều chỉnh điều kiện hưởng, cách tính mức lương hưu cũng như đề xuất tăng lương hưu từ ngày 1/7/2026 được đánh giá là bước hoàn thiện quan trọng, góp phần củng cố hệ thống an sinh xã hội theo hướng bền vững.

Người cao tuổi mong lương hưu điều chỉnh, giảm phụ thuộc vào con cháu. Ảnh: Minh hoạ.

Mở rộng điều kiện hưởng, gia tăng cơ hội tiếp cận lương hưu

Một trong những điểm mới nổi bật của Luật là việc giảm thời gian đóng bảo hiểm xã hội tối thiểu từ 20 năm xuống còn 15 năm. Quy định này tạo điều kiện thuận lợi để nhiều người lao động, nhất là lao động khu vực phi chính thức hoặc có quá trình tham gia bảo hiểm xã hội không liên tục, có thể đủ điều kiện hưởng lương hưu.

Cùng với đó, chính sách bổ sung trợ cấp hằng tháng đối với những người chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu tiếp tục góp phần hoàn thiện “lưới an sinh”, hạn chế nguy cơ người cao tuổi không có nguồn thu nhập ổn định.

Việc điều chỉnh này thể hiện rõ định hướng mở rộng diện bao phủ bảo hiểm xã hội, phù hợp với yêu cầu thực tiễn của thị trường lao động và xu hướng già hóa dân số tại Việt Nam.

Quy định về tuổi nghỉ hưu và cách tính lương hưu

Theo quy định, năm 2026, tuổi nghỉ hưu trong điều kiện lao động bình thường là 61 tuổi 6 tháng đối với nam và 57 tuổi đối với nữ. Các trường hợp làm việc trong môi trường nặng nhọc, độc hại hoặc suy giảm khả năng lao động có thể nghỉ hưu sớm hơn theo quy định.

Về mức hưởng, lương hưu hằng tháng được tính trên cơ sở thời gian đóng và mức bình quân thu nhập làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội, bảo đảm nguyên tắc đóng – hưởng.

Cụ thể, lao động nữ đóng đủ 15 năm được hưởng 45% mức bình quân thu nhập; mỗi năm đóng thêm được tính 2%, tối đa 75%. Đối với lao động nam, đóng đủ 20 năm được hưởng 45%; trường hợp từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm, mức hưởng khởi điểm là 40%, sau đó mỗi năm đóng thêm được tính 1%; từ năm thứ 21 trở đi, mỗi năm được tính 2%, tối đa 75%.

Bảng so sánh tỷ lệ hưởng lương hưu năm 2026 giữa Nam và Nữ.

Đáng chú ý, quy định cho phép người lao động đóng bù một lần đối với thời gian còn thiếu tối đa 6 tháng để đủ điều kiện hưởng lương hưu được xem là giải pháp linh hoạt, bảo đảm quyền lợi cho người tham gia.

Đề xuất điều chỉnh lương hưu từ tháng 7/2026

Bên cạnh các quy định về điều kiện và mức hưởng, vấn đề điều chỉnh lương hưu tiếp tục được các cơ quan chức năng nghiên cứu, đề xuất. Hiện Bộ Nội vụ đang lấy ý kiến đối với dự thảo nghị định về việc tăng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng, dự kiến áp dụng từ ngày 1/7/2026.

Infographic tóm tắt điều kiện hưởng lương hưu 2026 mới nhất, bao gồm quy định đóng BHXH tối thiểu 15 năm, tuổi nghỉ hưu chuẩn cho Nam và Nữ, biểu đồ cách tính tỷ lệ hưởng lương hưu (%) chi tiết theo số năm đóng, và chính sách đặc quyền đóng BHXH 1 lần nếu thiếu tối đa 06 tháng tháng. Nguồn: Báo Lao động.

Việc xây dựng các phương án điều chỉnh lương hưu nhằm bảo đảm cải thiện đời sống người nghỉ hưu trong bối cảnh chi phí sinh hoạt gia tăng, đồng thời vẫn phải giữ vững cân đối quỹ bảo hiểm xã hội trong dài hạn.

Trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh, việc hoàn thiện chính sách hưu trí, trong đó có điều chỉnh lương hưu hợp lý, không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn có ý nghĩa xã hội sâu sắc, góp phần củng cố niềm tin của người lao động vào hệ thống an sinh.

Có thể khẳng định, những đổi mới trong chính sách lương hưu năm 2026 là bước đi cần thiết trong lộ trình hoàn thiện hệ thống bảo hiểm xã hội. Việc mở rộng điều kiện hưởng, điều chỉnh linh hoạt cơ chế tính toán và nghiên cứu tăng lương hưu sẽ góp phần bảo đảm tốt hơn quyền lợi của người lao động, hướng tới mục tiêu phát triển an sinh xã hội bền vững.