KINH TẾ BẠC – ĐÁNH THỨC NGUỒN LỰC TRONG KỶ NGUYÊN GIÀ HÓA DÂN SỐ

Bản tin văn hóa - xã hội

18/11/2026

Sáng 16/11, tại Hà Nội, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hội đồng Lý luận Trung ương, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, Hội Người cao tuổi Việt Nam phối hợp tổ chức Hội nghị Đối thoại chính sách phát triển hệ sinh thái kinh tế bạc năm 2026.

Quang cảnh Hội nghị Đối thoại chính sách phát triển hệ sinh thái kinh tế bạc, tổ chức sáng 16/11 tại Hà Nội. Nguồn: Báo điện tử Chính phủ.

Hội nghị mở ra những trao đổi quan trọng về định hướng chính sách, cơ chế huy động nguồn lực và giải pháp phát triển một lĩnh vực kinh tế giàu tiềm năng trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh chóng.

Chuyển đổi tư duy, phát huy nguồn lực người cao tuổi

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý của hội nghị là sự thay đổi trong cách tiếp cận đối với vấn đề già hóa dân số. Thay vì chỉ nhìn nhận người cao tuổi dưới góc độ đối tượng cần được chăm sóc, bảo trợ và thụ hưởng chính sách an sinh, các đại biểu nhấn mạnh yêu cầu phát huy vai trò của người cao tuổi như một nguồn lực quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội.

Thực tiễn cho thấy, người cao tuổi không chỉ có nhu cầu ngày càng đa dạng về chăm sóc sức khỏe, phục hồi chức năng, dinh dưỡng và đời sống tinh thần, mà còn sở hữu vốn tri thức, kinh nghiệm nghề nghiệp, năng lực sản xuất, kinh doanh và những giá trị xã hội được tích lũy qua nhiều thế hệ. Việc tạo điều kiện để lực lượng này tiếp tục tham gia lao động phù hợp, truyền nghề, giáo dục thế hệ trẻ và đóng góp cho cộng đồng sẽ góp phần khai thác hiệu quả nguồn lực xã hội, đồng thời nâng cao chất lượng cuộc sống tuổi già.

Từ góc nhìn đó, kinh tế bạc không đơn thuần là thị trường cung cấp sản phẩm, dịch vụ cho người cao tuổi, mà là một hệ sinh thái kinh tế - xã hội có phạm vi rộng, kết nối nhiều lĩnh vực như y tế, chăm sóc dài hạn, phục hồi chức năng, bảo hiểm, tài chính, du lịch, nhà ở, công nghệ và thị trường lao động. Đây vừa là không gian đáp ứng nhu cầu của một nhóm dân số ngày càng gia tăng, vừa mở ra cơ hội hình thành những ngành nghề, mô hình kinh doanh và chuỗi giá trị mới.

Tuy nhiên, để hiện thực hóa tiềm năng này, Việt Nam cần giải quyết những hạn chế về hạ tầng chăm sóc, chất lượng dịch vụ, nguồn nhân lực chuyên môn và cơ chế khuyến khích đầu tư. Đặc biệt, sự kết nối giữa cơ sở y tế, đơn vị chăm sóc, doanh nghiệp công nghệ và các tổ chức xã hội cần được tăng cường nhằm hình thành mạng lưới dịch vụ liên thông, đáp ứng nhu cầu đa dạng của người cao tuổi.

Phát biểu tại hội nghị, đồng chí Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương nhấn mạnh yêu cầu đặt phát triển kinh tế bạc trong tổng thể chiến lược đổi mới mô hình tăng trưởng, gắn với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đồng thời, cần tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, đổi mới cơ chế huy động và phân bổ nguồn lực, tạo điều kiện để Nhà nước, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội cùng tham gia xây dựng hệ sinh thái.

Đồng chí Nguyễn Thanh Nghị, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, phát biểu chỉ đạo tại hội nghị. Nguồn: Báo điện tử Chính phủ.

Đây là định hướng có ý nghĩa quan trọng, bởi phát triển kinh tế bạc không thể chỉ dựa vào nguồn lực ngân sách hay hoạt động riêng lẻ của từng doanh nghiệp. Nhà nước cần giữ vai trò kiến tạo, hoàn thiện chính sách và bảo đảm công bằng trong tiếp cận dịch vụ; khu vực tư nhân cần được khuyến khích đầu tư vào các mô hình chăm sóc chất lượng; các tổ chức xã hội phát huy vai trò kết nối, giám sát và bảo vệ quyền lợi người cao tuổi.

Thí điểm mô hình, xây dựng chiến lược dài hạn

Điểm sáng nổi bật của hội nghị là những định hướng hành động cụ thể nhằm đưa kinh tế bạc từ chủ trương thành các chương trình triển khai trong thực tiễn. Phát biểu kết luận hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà cho biết, Chính phủ sẽ lựa chọn 5 địa phương gồm Hà Nội, Thái Nguyên, Đà Nẵng, Thành phố Hồ Chí Minh và An Giang để triển khai thí điểm mô hình phát triển kinh tế bạc.

Việc lựa chọn các địa phương có điều kiện kinh tế - xã hội và đặc điểm dân số khác nhau tạo cơ sở đánh giá khả năng vận hành của các mô hình trong thực tế, từ đó nhận diện những thuận lợi, khó khăn và hoàn thiện cơ chế chính sách trước khi nhân rộng. Đây là cách tiếp cận cần thiết nhằm tránh triển khai dàn trải, đồng thời phát huy lợi thế riêng của từng địa phương trong phát triển các dịch vụ chăm sóc, y tế, du lịch, công nghệ và các lĩnh vực liên quan.

Cùng với đó, Đề án phát triển kinh tế bạc tại Việt Nam đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045 dự kiến được xây dựng, trình Bộ Chính trị trong quý I/2027. Việc xác lập tầm nhìn dài hạn cho thấy quyết tâm đưa thích ứng với già hóa dân số trở thành một nội dung quan trọng trong chiến lược phát triển quốc gia, thay vì chỉ giải quyết những vấn đề phát sinh trước mắt.

Để các định hướng này phát huy hiệu quả, yêu cầu đặt ra là phải đồng bộ hóa chính sách về đầu tư, đất đai, tín dụng, bảo hiểm và phát triển nhân lực; chú trọng đào tạo đội ngũ chuyên môn trong các lĩnh vực lão khoa, điều dưỡng, phục hồi chức năng và công tác xã hội. Đặc biệt, cần bảo đảm người cao tuổi ở các nhóm thu nhập khác nhau đều có cơ hội tiếp cận dịch vụ thiết yếu, tránh để kinh tế bạc chỉ trở thành thị trường dành riêng cho những người có điều kiện kinh tế.

Các đại biểu tham dự Hội nghị chụp ảnh lưu niệm. Nguồn: Tạp chí người cao tuổi.

Hội nghị Đối thoại chính sách phát triển hệ sinh thái kinh tế bạc vì vậy mang ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ một diễn đàn trao đổi chuyên môn. Từ đổi mới nhận thức đến xác lập định hướng chính sách, từ huy động nguồn lực xã hội đến triển khai thí điểm tại địa phương, những nội dung được đặt ra đã góp phần định hình cách tiếp cận mới trước xu thế già hóa dân số.

Kinh tế bạc chỉ thực sự trở thành động lực tăng trưởng khi đồng thời giải quyết được hai yêu cầu: đáp ứng tốt hơn nhu cầu sống khỏe, sống chủ động, có chất lượng của người cao tuổi và phát huy những giá trị mà lực lượng này tiếp tục đóng góp cho xã hội. Đây không chỉ là bài toán kinh tế, mà còn là thước đo tính nhân văn, năng lực thích ứng và tầm nhìn phát triển bền vững của quốc gia.

 

Chia sẻ với mọi người

Sự kiện sắp diễn ra
Tin tức liên quan

Chào mừng Ngày Quốc tế Người Cao tuổi

Bản tin văn hóa - xã hội

01/10/2021

Bằng tất cả tình yêu thương, trách nhiệm, tâm huyết, Đội ngũ Trung tâm Chăm sóc Sức khoẻ Người Cao tuổi Hoa Sen - Lotus Care xin gửi tới các Cụ lời chúc Sức khoẻ, Viên mãn, An yên nhân Ngày Quốc tế Người Cao tuổi 1/10.