KHÁM SỨC KHOẺ ĐỊNH KỲ MIỄN PHÍ TỪ 2026: ƯU TIÊN NHÓM NGƯỜI YẾU THẾ, BƯỚC TIẾN NHÂN VĂN TRONG CHÍNH SÁCH AN SINH

Đề xuất triển khai chính sách khám sức khỏe định kỳ miễn phí từ năm 2026 của Bộ Y tế đang thu hút sự quan tâm của dư luận bởi tính bao trùm và định hướng rõ ràng trong việc ưu tiên các nhóm dễ bị tổn thương.

Theo dự thảo Nghị định đang được lấy ý kiến, người cao tuổi, người khuyết tật, hộ nghèo và cận nghèo, người có công, người mắc bệnh mạn tính cùng cư dân ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, hải đảo và địa bàn đặc biệt khó khăn sẽ được khám sức khỏe miễn phí ít nhất mỗi năm một lần từ năm 2026. Đây là bước đi cụ thể hóa quan điểm phát triển đặt con người vào vị trí trung tâm, đồng thời thể hiện rõ trách nhiệm của Nhà nước trong bảo đảm công bằng y tế.

Từ năm 2026, nhóm người yếu thế (trong đó có người cao tuổi được đề xuất khám sức khoẻ định kỳ miến phí. Nguồn: Internet.

Điểm đáng chú ý của chính sách không chỉ nằm ở phạm vi đối tượng mà còn ở cách thức tổ chức thực hiện. Việc giao quyền chủ động cho chính quyền địa phương xây dựng kế hoạch phù hợp với điều kiện thực tiễn giúp tránh tình trạng áp dụng cứng nhắc, dàn trải. Trong bối cảnh sự chênh lệch về điều kiện kinh tế – xã hội và năng lực y tế giữa các vùng miền vẫn còn rõ nét, cách tiếp cận này cho phép các địa phương linh hoạt lựa chọn mô hình triển khai, từ khám tại cơ sở y tế đến các đợt khám lưu động, qua đó nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ của người dân ở những khu vực khó khăn.

Một khía cạnh khác cần được nhìn nhận là ý nghĩa của chính sách đối với việc tái cấu trúc hệ thống chăm sóc sức khỏe theo hướng dự phòng. Khi việc khám định kỳ trở thành quyền lợi phổ biến, hoạt động phát hiện sớm và quản lý bệnh sẽ được đẩy mạnh, góp phần giảm áp lực cho các tuyến điều trị chuyên sâu. Đây cũng là tiền đề quan trọng để xây dựng hồ sơ sức khỏe cá nhân, từng bước số hóa dữ liệu y tế, phục vụ quản lý lâu dài và hiệu quả hơn.

Về nguồn lực tài chính, dự thảo đưa ra cơ chế kết hợp giữa ngân sách nhà nước và quỹ bảo hiểm y tế. Trong giai đoạn đầu, ngân sách sẽ bảo đảm chi trả cho nhóm ưu tiên, kể cả những người chưa tham gia bảo hiểm y tế, trước khi chuyển dần sang cơ chế thanh toán theo quyền lợi do Bảo hiểm xã hội Việt Nam quản lý. Cách thiết kế này vừa mang tính hỗ trợ trực tiếp, vừa tạo động lực thúc đẩy mở rộng độ bao phủ bảo hiểm y tế, hướng tới mục tiêu bền vững trong dài hạn.

Tuy nhiên, để chính sách đạt hiệu quả như kỳ vọng, cần nhìn thẳng vào những thách thức trong tổ chức thực hiện. Năng lực của y tế cơ sở, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa, vẫn còn hạn chế; đội ngũ nhân lực và trang thiết bị chưa đồng đều. Nếu không có giải pháp tăng cường kịp thời, nguy cơ quá tải cục bộ hoặc triển khai hình thức là điều có thể xảy ra. Bên cạnh đó, việc bảo đảm chất lượng khám, tránh tình trạng làm qua loa, chiếu lệ cũng là yêu cầu đặt ra nhằm giữ vững niềm tin của người dân.

Ở góc độ xã hội, chính sách này không chỉ mang lại lợi ích về sức khỏe mà còn có ý nghĩa củng cố niềm tin và sự gắn kết cộng đồng. Khi những nhóm yếu thế được quan tâm đúng mức, khoảng cách trong tiếp cận dịch vụ công sẽ từng bước được thu hẹp. Điều đó góp phần tạo nền tảng cho sự phát triển hài hòa, bền vững, nơi mỗi người dân đều có cơ hội được chăm sóc và bảo vệ sức khỏe một cách công bằng.

Có thể thấy, đề xuất khám sức khỏe định kỳ miễn phí từ năm 2026 là một bước tiến đáng ghi nhận trong quá trình hoàn thiện chính sách an sinh ở nước ta. Vấn đề còn lại không chỉ là ban hành mà quan trọng hơn là tổ chức thực hiện một cách nghiêm túc, hiệu quả, để chủ trương đúng đắn thực sự đi vào cuộc sống và phát huy giá trị lâu dài.